Londenaren haten de elektrische huurfietsen die hun stad overspoelen, tot ze er zelf op stappen

1 uur geleden 1

Ze staan op de stoep naast het beroemde zebrapad van Abbey Road, waar de Beatles alweer bijna zestig jaar geleden de straat overstaken. Tientallen groen-witte fietsen staan in de rekken voor de St. Paul’s kathedraal, in hartje Londen. Zelfs ín het grote overdekte winkelcentrum Westfield kom je ze tegen, achtergelaten naast een roltrap.

Elektrische huurfietsen en scooters nemen het straatbeeld over in veel Britse steden. Maar nergens zijn ze méér onderwerp van gesprek dan in hoofdstad Londen, waar het aantal elektrische fietsen de afgelopen paar jaar hard is gestegen. De fietsen bieden gebruikers gemak en kortere reistijden. Maar Britten die niet zelf fietsen, ergeren zich aan rondslingerende fietsen en aan roekeloos rijgedrag van hun bestuurders. Londen krijgt de overlast die de huurfietsen met zich meebrengen slecht onder controle. De regelgeving bewoog niet mee met het succes van de inmiddels bijna 55.000 fietsen in de stad.

Voor het metrostation van Shepherd’s Bush, een drukke wijk in het westen van Londen, staan ongeveer zestig fietsen van het Amerikaanse merk Lime en bijna twintig fietsen van concurrent Forest. Ze zijn geparkeerd op een vluchtheuvel naast het zebrapad. Een werknemer van Lime komt langs om batterijen te vervangen, met zijn telefoon scant hij de QR-codes op de fietsen. Klik, klik, en de nieuwe accu zit erin.

Lappendeken aan regels

Freddie Cheatle zet zijn helm op en begint in een app op zijn telefoon de huur van een Lime-fiets. Cheatle geeft bijles Engels en wiskunde en heeft berekeningen paraat over de voordelen van de fietsen. Voor korte afstanden zijn huurfietsen goedkoper dan de metro, taxi of bus, zegt hij. „Maar bij langere afstanden kies ik soms alsnog voor de fiets. Als het me een half uur of veertig minuten scheelt ten opzichte van de metro, kan ik in die reistijd een extra bijles geven.” Hij betaalt 36,99 pond (zo’n 43 euro) voor een bundel van 400 minuten. Daar doet hij ongeveer een maand mee.

„Ik haatte Lime-fietsen”, zegt Cheatle, „tot ik ze zelf ging gebruiken”. Een van de grote voordelen voor hem is meteen een belangrijk nadeel voor andere Londenaren, erkent hij. In zijn buurt mag je de fietsen vrij parkeren, waardoor ze overal en nergens belanden. „Voor mij handig. Een fiets vlakbij mijn huis scheelt me nog meer tijd. Je kunt ze een half uur van te voren reserveren.” In andere stadsdelen is vrij parkeren niet meer toegestaan, daar moet je de fietsen in een rek zetten. Of in speciale vakken die op straat zijn gereserveerd voor huurfietsen en scooters.

Britten die niet zelf fietsen, ergeren zich aan rondslingerende fietsen en aan roekeloos rijgedrag van hun bestuurders.

Elk van de 32 stadsdelen heeft aparte contracten met fietsaanbieders en eigen afspraken waar gebruikers mogen parkeren. Met behulp van locatiedata, blokkeren aanbieders de mogelijkheid om fietsen te parkeren buiten afgesproken gebieden. Soms worden zelfs hele wijken afgesloten. In Chiswick bijvoorbeeld, een populaire woonwijk aan de Theems-rivier, zijn Lime-fietsen niet toegestaan omdat ze te veel overlast opleverden. Gebruikers van concurrenten Voi of Forest mogen daar wel parkeren.

Meteen na de Chiswick-brug over de Theems staan een stuk of tien fietsen van Lime naast de bushalte richting het centrum, in een rij op de stoep. Aan de andere kant van de weg liggen een paar fietsen in de berm. Van eentje is de pedaal kapot, de trapper ligt ernaast in het gras. Onderaan de helling liggen drie fietsen op een hoopje, met hun trappers en sturen in de knoop.

Londen nog weinig fietsvriendelijk

Het is zonde dat de deelfietsen zoveel overlast geven, zegt Adrienne Livesey. „Ik ben voor elk type vervoer dat geen auto is, maar die fietsen zijn best irritant. Kom ik mijn voordeur uit, ligt er eentje midden op de stoep.” Ze woont om de hoek bij de Chiswick-brug en laatst lag er een Lime-fiets in haar achtertuin. Haar hek was kapot, ze moest iemand laten komen om het te fiksen.

Ik zou in geen miljoen jaar op zo’n fiets stappen, niet in Londen

Livesey werkt in het centrum als financieel administrateur en ziet dat veel huurders van e-bikes zich slecht aan de verkeersregels houden. „Ze vormen een gevaar voor voetgangers en ander verkeer. Ik zou in geen miljoen jaar op zo’n fiets stappen, niet in Londen.” Hoewel het aantal fietsers in de stad steeg, is het aantal boetes voor verkeersovertredingen door fietsers juist afgenomen. Dit zegt vermoedelijk meer over de magere handhaving van de Londense politie dan over het gedrag van de fietsers.

De elektrische fietsen passen in de strategie van de burgemeester van Londen Sadiq Khan om het drukke verkeer in de stad te ontlasten en duurzamer te maken. Over vijftien jaar moet 80 procent van alle verplaatsingen in Londen te voet, met de fiets of het openbaar vervoer plaatsvinden. Op fietsen is de stad nog te weinig ingericht: 2,5 procent van de wegen in Londen is speciaal voor fietsers. Meestal moeten ze hun rijbaan delen met bussen en taxi’s.

Sadiq Khan noemde de problemen rond de huurfietsen „net het wilde westen” en wil als overkoepelend burgemeester meer te zeggen krijgen over de regelgeving. Een landelijke wet voor dit soort kwesties is in de maak en komt er waarschijnlijk later dit jaar.

De gemeente heeft zelf ook deelfietsen. Maar die ‘gewone’ Boris-bikes, genoemd naar de vorige burgemeester Boris Johnson, zijn minder populair sinds Lime en andere bedrijven hun elektrische fietsen op de markt brachten. Elektrisch is gewoon fijner, zegt wiskundeleraar Freddie Cheatle, en hij gooit met nog wat getallen: „Een elektrische fietsrit van 45 minuten naar Oost-Londen kan 30 minuten sneller zijn dan de metro. En ik kom niet warm en zweterig aan, het voelt als het equivalent van een kwartiertje op de gewone fiets.”

Lees het hele artikel