Maakt brood je dik? Muizenstudie wijst op effect in de stofwisseling

Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!

In veel landen staan brood, rijst of noedels dagelijks op tafel. Toch is er verrassend weinig onderzoek gedaan naar de vraag wat zulke koolhydraatrijke basisproducten precies doen met je gewicht en stofwisseling.

Onderzoekers van Osaka Metropolitan University doken daarom in een vraag die veel mensen bezighoudt: maakt brood je echt dik, of ligt het ingewikkelder? Het onderzoek laat zien dat het antwoord niet alleen draait om hoeveel er wordt gegeten, maar ook om wat er in het lichaam gebeurt. Het onderzoek is te vinden in Molecular Nutrition & Food Research.

Niet meer calorieën

Voor het onderzoek kregen muizen eerst vrij toegang tot standaardvoer, brood, gebakken tarwebloem of rijstbloem. De dieren lieten hun gewone voer grotendeels staan en kozen vooral voor het eten van meer brood of bloem.

Daarna zagen de onderzoekers iets opvallends: de muizen kwamen aan in gewicht en kregen meer vetmassa. Dat is opvallend, omdat hun totale calorie-inname niet duidelijk hoger lag dan die van de controlegroep. Met andere woorden: de dieren werden niet per se zwaarder doordat ze simpelweg veel meer aten. 

Leestip: Obesitas rukt op in Afrika: vooral vrouwen en hogeropgeleiden kampen met overgewicht

De onderzoekers keken daarom verder dan alleen de voerbak. Ze maten ook het energieverbruik van de muizen via ademgasanalyse. Daarbij wordt gekeken naar onder meer zuurstofverbruik en koolstofdioxide in de uitgeademde lucht.

Uit die metingen bleek dat muizen die tarwebloem aten minder energie verbruikten, terwijl hun activiteitsniveau ongeveer gelijk bleef. Dat is belangrijk: het wijst erop dat de gewichtstoename vooral wordt veroorzaakt door een tragere verbranding. In het bloed vonden de onderzoekers daarnaast veranderingen die passen bij een stofwisseling die sneller vet aanmaakt en opslaat. 

Het effect van koolhydraatrijke producten

Dat maakt de studie interessant, omdat het erop wijst dat niet alleen tarwe maar mogelijk ook andere koolhydraatrijke producten dit effect kan hebben op muizen. Hoofdonderzoeker Shigenobu Matsumura zegt: “Deze bevindingen suggereren dat de gewichtstoename niet zozeer komt door een specifiek effect dat wordt veroorzaakt door tarwe, maar door een sterke voorkeur voor koolhydraten en de stofwisselingsveranderingen die daarmee samenhangen.”

Matsumura: “In de toekomst willen we onderzoeken in hoeverre de stofwisselingsveranderingen uit deze studie ook gelden voor de eetgewoonten van mensen. Ook willen we nagaan hoe volkorenproducten, vezelrijke voeding en combinaties met eiwitten en vetten de reactie van het lichaam op koolhydraten beïnvloeden.” 

Belangrijke kanttekening