Twee Europese ogen op aarde: Sentinel-3C en FLEX klaar voor lancering

10 uren geleden 2

Met de lancering van Sentinel-3C en FLEX in zicht, is het tijd om kennis te maken met deze twee bijzondere aardobservatiesatellieten en hun uiteenlopende missies.

De ESA-satellieten Sentinel-3C en FLEX verkeren in de eindfase van hun voorbereidingen voor een gezamenlijke lancering met een Vega-C draagraket, gepland voor september. In de cleanrooms van de Europese ruimtehaven in Kourou ondergaan beide ruimtevaartuigen momenteel hun laatste controles, voordat ze worden gekoppeld aan de draagraket die hen straks naar hun werkplek in een baan om de aarde zal brengen. Maar wat gaan ze daar eigenlijk doen?

Een veelzijdige missie voor klimaat en oceanen

Sentinel-3C is de derde satelliet in de Sentinel-3-serie van het Europese Copernicus-programma. Het toestel draagt een uitgebreide set aan instrumenten die systematisch de oceanen, het land, het ijs en de atmosfeer van de aarde zullen gaan monitoren. Zo meet de satelliet de hoogte van het zeeoppervlak, de temperatuur van zee- en ijsoppervlakken, de kleur van de oceanen en de dikte van zee-ijs. Over land richt Sentinel-3C zijn blik op vegetatie, bosbranden, ijskappen en de waterstanden van meren en rivieren. De gegevens worden in vrijwel realtime geleverd en zijn essentieel voor oceanografische en weersverwachtingen.

Wil je niets van Scientias missen? Volg Scientias op Google Discover dan zie je al onze verhalen!

FLEX: een missie voor de fotosynthese

Waar de Sentinel-3C satelliet zich richt op een breed scala aan aardobservatietaken, heeft de FLEX-satelliet (Fluorescence Explorer) een heel specifiek doel. Deze satelliet van ESA wordt de allereerste die wereldwijd de gezondheid van planten in kaart brengt door middel van fluoroscentiemetingen. Aan boord bevindt zich de Fluorescence Imaging Spectrometer, die de uiterst zwakke fluorescentie kan detecteren die planten uitzenden wanneer ze tijdens de fotosynthese zonlicht absorberen. Deze gloed, onzichtbaar voor het menselijk oog, varieert met de gezondheid van de plant en de omgevingsomstandigheden en kunnen met de specialistische spectrograaf aan boord van FLEX worden gemeten. FLEX zal maandelijks wereldkaarten produceren met een resolutie van 300 bij 300 meter, waarmee wetenschappers het functioneren van de fotosynthese en de stressniveaus van vegetatie wereldwijd kunnen monitoren.

Synergie in een baan om de aarde

Om tot optimale resultaten te komen, zal FLEX niet alleen vliegen. De satelliet wordt in een zogeheten tandemformatie geplaatst met de Sentinel-3-satelliet, op ongeveer 40 tot 100 kilometer afstand, die aanvullende meetgegevens over wolken, aerosolen, waterdamp en landoppervlaktetemperaturen levert. Die gecombineerde, nagenoeg gelijktijdige waarnemingen moeten een ongekend beeld gaan opleveren van de wereldwijde stand en dynamiek van vegetatie. Zowel FLEX als Sentinel-3C zijn gebouwd door Thales Alenia Space; het fluorescencie-instrument van FLEX is geleverd door het Italiaanse Leonardo.

Leestip: Europa stuurt voor het eerst een navigatiesignaal vanuit lage baan en dat opent de deur naar gps binnenshuis

Voorbereidingen in volle gang

In de komende weken ondergaan beide satellieten een reeks uitgebreide gezondheidscontroles en tests. Daarna volgt het brandstof vullen en de uiteindelijke integratie in de neuskegel van de Vega-C draagraket. Sentinel-3C zal daarbij bovenin worden geplaatst en komt als eerste in zijn baan; FLEX volgt daaronder. De Vega-C, met een hoogte van 35 meter en een lanceergewicht van 210 ton, moet de twee satellieten in september in een zonsynchrone baan op ongeveer 814 kilometer hoogte brengen. Het programma wordt geleid door ESA, met Avio als hoofdaannemer voor de draagraket.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!

Copernicus en de Sentinel-vloot

Sentinel-3C versterkt het Copernicus-programma, de aardobservatiecomponent van de Europese Unie. Dit programma levert continue, autonome en hoogkwalitatieve meetgegevens voor ecologische doeleinden, klimaatonderzoek en veiligheid. De Sentinel-vloot vormt de ruggengraat van dit initiatief. Sentinel-1 levert dag- en nacht radarbeeldvorming, Sentinel-2 levert optische beelden met hoge resolutie en Sentinel-3 is specifiek gericht op oceanen en land. Sentinels-4 en -5 monitoren de atmosfeer vanuit respectievelijk een geostationaire en een polaire baan, terwijl Sentinel-6 zich met hoge precisie richt op waterstandenmetingen. Vanaf 2027 wordt de vloot uitgebreid met zes nieuwe missies, waaronder Sentinel-7 voor CO₂-monitoring en Sentinel-9 voor poolijsmetingen (‘CO2M’ respectievelijk ‘CRISTAL’ in het schema hieronder).

Leestip: Lancering geslaagd: Sentinel-6B breidt onze ogen op de oceanen uit

Twee missies, één doel

De komst van Sentinel-3C en FLEX in Kourou markeert een belangrijke mijlpaal voor het Europese ruimtevaartprogramma. Waar de ene satelliet bijdraagt aan het dagelijks operationele werk van klimaat- en weermodellen, opent de andere een geheel nieuw venster op de gezondheid van onze planeet. De komende weken worden de twee ruimtevaartuigen in hun definitieve gereedheid gebracht voor hun gezamenlijke reis naar de ruimte, waarna ze vanaf september hun cruciale werkzaamheden in een baan om de aarde zullen gaan verrichten. Eén ding is zeker; de metingen beginnen gegarandeerd ergens boven de Groningse wadden, afgaande op alle visualities die ESA meeleverde: