“Ik kan niet langer meewerken aan deze klucht”: waarom Antarctica-gidsen hun droombaan opgeven

Pinguïns, orka’s en gletsjers zo ver het oog reikt: het is de ideale baan van menig natuurliefhebber. Maar een groeiende groep Antarctica-gidsen kan er niet meer mee leven. Ze zagen de klimaatverandering met eigen ogen gebeuren, terwijl ze steeds meer toeristen naar het kwetsbare continent brachten. Op een gegeven moment werd dat te veel: ze zegden hun droombaan op.

Antarctica-toerisme is hot, de sector groeit in rap tempo. In het seizoen 2025-2026 bezochten meer dan 120.000 mensen het continent en dat aantal loopt naar verwachting binnen tien jaar op tot zo’n 450.000 bezoekers per zomer. “Je zag enorme stukken gletsjer afbreken en instorten en het enige wat ik wilde doen was huilen. Maar de gasten stonden te juichen op het dek. Dan denk je: zijn jullie niet in staat om 1 en 1 bij elkaar op te tellen?” vertelt een voormalige gids.

Recordhitte: in T-shirt op een gletsjer

Uit nieuw onderzoek blijkt hoe Antarctica-gidsen worstelen met een pijnlijk dilemma: ze brengen steeds meer mensen naar een ecologisch broos gebied, terwijl deze vorm van toerisme tot de meest vervuilende ter wereld behoort. “Ik was daar tijdens de heetste dag ooit gemeten, in 2020. Ik liep in mijn T-shirt een gletsjer op, bestuurde de boten zonder handschoenen. Het was gewoon triest. De gevolgen van klimaatverandering sloegen je recht in het gezicht.”

Wetenschappers spraken met 25 voormalige Antarctica-gidsen die besloten hun baan op te zeggen (alle citaten zijn geanonimiseerd). Het werd voor hen steeds moeilijker om hun eigen normen en waarden op een lijn te krijgen met wat ze dag in dag uit voor hun ogen zagen gebeuren. “Vaak hadden de pinguïns ’s nachts maar een paar uurtjes rust. De rest van de tijd liepen er honderden mensen constant door hun kolonies heen.”

Leestip: Warm water stroomt rap richting Antarctica: “Dit kan de ijskappen destabiliseren”

Innerlijk conflict

Reisorganisaties beweren dat een reis naar Antarctica het milieubewustzijn van toeristen juist vergroot. Maar de voormalige gidsen waren geschokt dat de gasten eigenlijk nauwelijks beseften hoeveel impact wij als mens hebben. Geen van de gidsen nam van de ene op de andere dag de beslissing om te stoppen. Pas na jaren van twijfel, onzekerheid en innerlijk conflict hakten ze de knoop door. “We zitten voortdurend met twee gedachten in ons hoofd: de opwinding om naar Antarctica te gaan en te werken op de meest afgelegen plekken, de natuur waar we zo van houden, en het besef dat we medeplichtig zijn aan de groei van de toerisme-industrie.”

‘Kan ik mijn kinderen nog recht in de ogen kijken?’

“Ik kan niet langer meewerken aan deze klucht rondom cruisetoerisme en met lede ogen de gevolgen van klimaatopwarming aanschouwen. Hoe kan ik daarheen gaan, mensen over klimaatverandering vertellen en er zelf niets aan doen?” De verhalen van deze voormalige gidsen laten zien dat verandering weinig van doen heeft met een groots, dramatisch moment waarop alles opeens klikt. In de praktijk is het vaak een langzaam en pijnlijk proces. Velen kregen wroeging; jarenlang handelen tegen hun eigen overtuigingen tastte hun welzijn aan. “Ik denk dat het hier uiteindelijk op neerkomt: als ik me voorstel dat ik op mijn sterfbed lig en mijn kinderen in de ogen kijk, dan wil ik kunnen zeggen: ‘ik heb het geprobeerd’. Ik weet niet of ik dat had kunnen zeggen als ik was doorgegaan met wat ik deed.”

De verhalen van gidsen die een van de meest bijzondere banen ter wereld achter zich lieten, maken duidelijk dat het opgeven van hun levensstijl hen niet in de koude kleren is gaan zitten. “Tot op de dag van vandaag zit Antarctica in mijn hoofd gegrift als de meest ongerepte, rauwe omgeving die alle zorg en bescherming verdient. En ik denk gewoon dat het toerisme en onze aanwezigheid daar compleet tegenin gaan.”

Heimwee naar het ijs

Veel van hen voelen zich nog altijd sterk verbonden met Antarctica. Sommigen hebben soms spijt van hun vertrek. “Wil ik nog steeds op dat vliegtuig stappen en naar de ijsrand gaan om mensen mee het ijs op te nemen? Ja, een groot deel van mij zou dat nu het liefst doen. Maar ik weet ook dat ik me daarna weer klote zou voelen”, legt een van de ondervraagde gidsen uit.

Voor deze voormalige gidsen betekende zorgen voor hun geliefde Antarctica: het continent verlaten. En de meesten voelden zich daarna beter. “Ik werkte tegen mijn eigen overtuiging in en ik merkte dat dat ook lichamelijk aan me vrat. Toen ik eenmaal de knoop doorhakte om te stoppen, voelde ik me zoveel beter. Het was alsof ik weer kon ademen.”

Heb je zelf weleens getwijfeld of je werk wel strookt met wat je echt belangrijk vindt? De verhalen van deze voormalige Antarctica-gidsen geven stof tot nadenken over de balans tussen carrière, welzijn en verantwoordelijkheid voor onze planeet.

Wil je niets van Scientias missen? Voeg Scientias toe als voorkeursbron op Google dan zie je al onze verhalen!

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: