Afwijkende wervels wijzen mogelijk op inteelt bij sabeltandtijgers

Fossiele wervels onthullen dat sabeltandtijgers mogelijk regelmatig last hadden van zenuwtumoren.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!

Onderzoekers hebben in de wervels van sabeltandtijgers sporen gevonden die passen bij tumoren rond de zenuwen van de ruggengraat. Zulke tumoren zijn bij mensen en moderne dieren zeer zeldzaam. Toch vonden de wetenschappers mogelijk meerdere gevallen bij verschillende sabeltandtijgers uit de La Brea Tar Pits in Californië. Het onderzoek is te vinden in Frontiers in Veterinary Science.

Kleverige plassen

De La Brea Tar Pits waren tijdens de laatste ijstijd een levensgevaarlijke val. Door scheuren in de grond kwam daar dik en kleverig asfalt naar boven. Daardoor ontstonden plassen waar dieren in vast konden komen te zitten. Dat gebeurde dan ook regelmatig waardoor uiteindelijk duizenden botten bewaard zijn gebleven, waaronder veel resten van de sabeltandtijger Smilodon fatalis. Uit het nieuwe onderzoek blijkt dat veel van die resten sporen bevatten die wijzen op de aanwezigheid van zeldzame tumoren rondom de zenuwen van de ruggengraat.

Om dat te ontdekken bestudeerden de onderzoekers 3.722 wervels uit de collectie van het La Brea Tar Pits Museum. Die botten waren afkomstig van minstens 849 volwassen sabeltandtijgers. Ze bekeken de wervels en onderzochten een deel ook met CT-scans. Daarbij zochten ze naar breuken, vergroeiingen, aangeboren afwijkingen en sporen van ziekte.

Ze vonden veel afwijkingen die tijdens de groei van het dier waren ontstaan. Zo telden ze 32 wervels met een onvolledig gevormde boog en 48 vergroeide blokwervels. Ook vonden ze 226 zogenoemde ‘overgangswervels’. Bij zo’n afwijking krijgt een wervel kenmerken van een ander deel van de ruggengraat. Een nekwervel kan bijvoorbeeld meer gaan lijken op een borstwervel.

Veel pijn

Het opvallendste resultaat zat in drie wervels. Bij deze wervels waren de openingen waar zenuwen doorheen lopen duidelijk groter geworden en het bot rondom die openingen had een glad oppervlak. Zo’n patroon ontstaat bijna altijd wanneer een groeiende zenuwtumor voor een lange tijd tegen het bot aan drukt.

Leestip: Waarom de tanden van sabeltandtijgers perfect waren voor de jacht en waarom dit hen ook fataal werd

Zulke tumoren kunnen veel pijn veroorzaken, en in een later stadium kan er zelfs een zenuw beschadigd raken. Daardoor wordt een poot zwakker en kan een dier moeilijker lopen of jagen. “Honden die met zo’n tumor in mijn kliniek komen hebben vooral heel veel pijn,” zegt hoofdonderzoeker Hugo Schmökel. “Dat was waarschijnlijk eveneens het geval bij Smilodon. Zonder behandeling kan de zenuw uiteindelijk afsterven, waardoor jagen erg moeilijk wordt. Mogelijk werden ze daardoor gedwongen om op zoek te gaan naar kadavers en naar prooidieren die vastzaten in de teerputten. Uiteindelijk raakten ze zo zelf ook verstrikt in het asfalt.”

Het gevaar van inteelt

De gevonden afwijkingen laten nog iets anders zien: mogelijk was de populatie sabeltandtijgers aan het einde van het Pleistoceen (te) klein geworden. Daardoor paarden verwante dieren vaker met elkaar. Schadelijke erfelijke kenmerken kunnen zich dan gemakkelijker verspreiden. Ook bij moderne wolvenpopulaties kunnen soms vergelijkbare afwijkingen aan de ruggengraat gevonden worden.

De onderzoekers kunnen echter niet rechtstreeks bewijzen dat sabeltandtijgers inderdaad last hadden van de gevolgen van inteelt. Daarvoor is ander genetisch materiaal nodig dat niet in de fossielen is aangetroffen. Schmökel laat echter wel weten dat het niet de eerste keer zou zijn dat een diersoort ten onder is gegaan aan de gevolgen van inteelt. Hij zegt: “het probleem begint altijd eerst met iets anders: verlies van leefgebied, jacht, vervuiling of klimaatverandering kunnen er allemaal voor zorgen dat het aantal wilde dieren daalt. Pas daarna komt het gevaar van inteelt om de hoek kijken.”

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Machtige sabeltandtijger hield mogelijk zijn babytandjes en daar is een goede reden voor en Wetenschappers beschrijven reusachtige sabeltandkat . Of lees dit artikel: Zwerfkatten lijken onschuldig, maar meer dan de helft draagt parasieten bij zich .

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: