Met de zege van FVD in Epe heeft de dwangsom voor het COA niets te maken, zegt de burgemeester

2 dagen geleden 1

Na twee jaar zou het afgelopen zijn met de opvang van ruim tweehonderd asielzoekers in een hotel in de bossen net buiten Epe. Zo had burgemeester Tom Horn (PvdA) van de Veluwse gemeente het afgesproken, nadat in 2024 een half jaar was verlengd met nog eens anderhalf jaar. Nu heeft zijn college besloten een dwangsom op te leggen: 63.840 euro per dag vanaf 22 april tot een maximum van 11,4 miljoen euro. Te betalen door het COA.

Epe is daarmee niet de eerste gemeente die het COA dwingt tot handelen via een financiële prikkel. Westerwolde, waar aanmeldcentrum Ter Apel is gehuisvest, dwong de uitvoeringsinstantie al tot betalen voor elke dag dat er meer dan 2.000 asielzoekers in de gemeente verbleven. De gemeente Hardenberg incasseerde deze maand al 1 miljoen euro aan dwangsommen omdat het COA een noodopvang in de Overijsselse gemeente niet weet te sluiten.

Net als in Epe geldt volgens het COA dat er op dit moment geen alternatieven zijn. Sluiting zou dan betekenen dat mensen op straat komen te staan.

Maar burgemeester Horn wil vasthouden aan de afspraken, vertelt hij telefonisch.

Volgens het COA kan het op dit moment niet anders: overmacht.

„Dat is heel naar. Maar die overmacht bestaat langzamerhand al jaren. Daar had je wat aan moeten doen. Opvang is niet onze primaire verantwoordelijkheid, maar van het COA. Wij hebben een secundaire verantwoordelijkheid om straks een locatie aan te wijzen voor permanente opvang. De primaire verantwoordelijkheid betreft onze eigen inwoners en de afspraken die we hier maken. Wij moeten betrouwbaar zijn.”

U wil betrouwbaar zijn, maar de grootste fractie in uw gemeente is sinds de gemeenteraadsverkiezingen afgelopen maart Forum voor Democratie. Die wil de spreidingswet niet uitvoeren. Die schrijft voor dat eind dit jaar aan de voorgeschreven taakstelling voor opvang van asielzoekers moet worden voldaan.

„Voor mij is het leven simpel. Ik ben slechts een burgemeester. Alle raadsleden hebben een eed of belofte afgelegd om de wetten te respecteren. Daar heb ik ook aandacht aan besteed in mijn toespraak bij de installatie. Daar hou ik ze aan. We werken toe naar permanente opvang, dat zal nog heel wat discussie opleveren. Maar ik ben blij met de huidige minister [van Asiel] (Bart van den Brink, CDA) die heel helder maakt dat die spreidingswet blijft bestaan en gemeentes er op zal aanspreken die niet hun verantwoordelijkheid nemen.”

Volgens universitair docent bestuurskunde Viola Bex-Reimert is de hoogte van de te verbeuren dwangsom „bizar”, schrijft Trouw. Het wordt zo lucratief voor Epe als de noodopvang in stand blijft.

„Het is het college en de gemeente niet te doen om geld te vangen. Het gaat ons erom dat de afspraak wordt nagekomen. We sluiten met dit bedrag aan bij wat het COA van het Rijk ontvangt voor noodopvang plus 25 procent als prikkel om in actie te komen.

„Aanvankelijk hadden we bij het voornemen voor een last onder dwangsom ook het Fletcher Hotel meegenomen. Zij faciliteren namelijk het gegeven dat een situatie blijft bestaan die illegaal is [De vergunning voor de noodopvang in het hotel verliep vorige maand]. Maar Fletcher heeft inmiddels het contract opgezegd met COA. Het is een teken van goede wil dat zij deze illegale situatie niet willen laten voortbestaan.”

We zijn een toeristische plek dus het wegnemen van 276 plekken om te overnachten betekent wel iets voor de inkomsten van bijvoorbeeld de plaatselijke horeca

Is de zege in uw gemeente van Forum voor Democratie van invloed geweest?

„Nee, dat heeft er niets mee te maken. De afspraak was al gemaakt dat dit na twee jaar zou stoppen. We hebben begin maart de vraag gekregen van het COA of we wilden verlengen, dat hebben we geweigerd. Afspraak is afspraak. Wij hebben dat ook afgesproken met omwonenden en lokale ondernemers. We zijn een toeristische plek dus het wegnemen van 276 plekken om te overnachten betekent wel iets voor de inkomsten van bijvoorbeeld de plaatselijke horeca.”

Overlast is geen factor?

„Bij de evaluatie hebben we geconcludeerd dat er weinig overlast is. De politie zei zelfs: we komen er nu minder dan toen het hotel nog in bedrijf was. We horen wel verhalen van oma’s die niet met kleinkinderen naar het nabijgelegen hertenkamp durven, maar dat is subjectief. Objectief is er niet van overlast gebleken.”