Auto’s zorgen voor meer warmte in de stad dan gedacht

De meeste warmte in steden schrijven we toe aan de zon, asfalt en gebouwen. Logisch, want die houden warmte vast en geven die langzaam weer af. Maar er is nog een bron die continu warmte toevoegt, midden op straat.

Volgens nieuw onderzoek speelt verkeer een grotere rol bij de warmte in steden dan eerder gedacht, en die warmte blijft niet buiten maar dringt zelfs door tot in gebouwen.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!

Nieuwe module

Onderzoekers van de University of Manchester hebben een nieuwe manier ontwikkeld om verkeerswarmte zichtbaar te maken in klimaatberekeningen. Ze bouwden een module die de warmte die auto’s en bussen produceren direct integreert in het Community Earth System Model, een van de meest gebruikte modellen om het klimaat van de aarde te simuleren.

Daarmee kan voor het eerst berekend worden wat de warmte van verkeer doet in een stedelijke omgeving: hoe die warmte zich verspreidt over straten, gebouwen bereikt en zich mengt met omgevingslucht.

Klein verschil in temperatuur, groot effect tijdens hitte

Wanneer het model werd toegepast op steden als Toulouse en Manchester kwamen duidelijke effecten naar voren. In Manchester zorgde verkeerswarmte voor een temperatuurstijging van ongeveer 0.16 graden in de zomer en 0.35 graden in de winter.
Op zichzelf lijken dat kleine verschillen. Maar juist tijdens extreme weersituaties kan dat extra beetje warmte ertoe doen. Volgens het model droeg de verkeerswarmte tijdens de hittegolf van juli 2022 in het VK bij aan meer hittestress. Door een hogere gevoelstemperatuur bleven gevaarlijke omstandigheden voortduren.

Van straat naar woonkamer

Wat opvalt is dat deze effecten niet beperkt blijven tot de buitenruimte. Warmte die op straatniveau vrijkomt, kan via straten en ramen doordringen tot in gebouwen. Dat verhoogt de binnentemperatuur en kan leiden tot een grotere behoefte aan koeling.

Warmte blijft hangen in dichte steden

Uit de simulaties blijkt bovendien dat verkeerswarmte niet overal een even groot effect heeft. In dichtbebouwde steden blijft de warmte sneller hangen tussen gebouwen, waardoor de temperatuur harder stijgt dan in minder compacte steden.
In Toulouse, een relatief compacte stad, liep de extra opwarming door verkeer bijvoorbeeld op tot ongeveer 0.4 graden.

Vooral ’s nachts merkbaar

Ook het moment waarop die warmte vrijkomt speelt een belangrijke rol. Verkeer produceert overdag continu warmte, maar een deel daarvan wordt eerst opgeslagen in asfalt en gebouwen. Pas later komt die weer vrij, waardoor steden vooral ’s nachts warmer blijven dan ze anders zouden zijn. Dat verkleint het verschil tussen dag en nacht en kan de belasting tijdens extreme hitte vergroten.

Verkeer als factor in klimaatbeleid

Het model kan ook onderscheid maken tussen voertuigtypes: benzine, diesel, hybride en elektrisch. Dat maakt het mogelijk om scenario’s door te rekenen waarin het wagenpark verandert. Bij een verschuiving van 10 procent meer hybride- en elektrische voertuigen daalt de luchttemperatuur in de winter met circa 0,1 graad Celsius, vergelijkbaar met het effect van 10 procent minder verkeer.

Berekeningen in een model

De resultaten zijn gebaseerd op berekeningen voor specifieke steden. Hoe groot het effect van verkeerswarmte precies is zal per stad verschillen. Of verkeerswarmte voor een daadwerkelijke opwarming zorgt hangt ook af van andere maatregelen die worden genomen, zoals verkeersintensiteit en groen in de stad.

Wil je niets van Scientias missen? Volg Scientias op Google Discover dan zie je al onze verhalen!

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: